Epigastrische hernia-operatie

Een epigastrische hernia is meestal een zwakte van de buikwand die optreedt tussen het borstbeen (xiphoid) en de navel. Deze aandoening ontstaat wanneer de druk in de buikholte toeneemt en de intra-abdominale organen of vetweefsel naar buiten puilen. Obesitas, zwangerschap en zwaar tillen behoren tot de risicofactoren. Patiënten met een epigastrische hernia ervaren doorgaans pijn, gevoeligheid en een zichtbare zwelling in het bovenste deel van de buik. Chirurgische behandeling is vaak noodzakelijk om ernstigere complicaties te voorkomen. Tegenwoordig verminderen de matjes (patches) die tijdens de chirurgische reparatie worden gebruikt het risico op recidief aanzienlijk en zorgen ze voor succesvolle resultaten.

Door dit artikel te lezen van Dr. Ahmet Bekin, die supra-umbilicale hernia-operaties uitvoert in Istanbul, kun je meer leren over de procedure en de aanbevelingen van de arts.

Specialist Algemene Heelkunde
Wie is Dr. Ahmet Bekin?

Dr. Ahmet Bekin, een van de artsen die hernia-operaties uitvoert in Istanbul, is gespecialiseerd in algemene chirurgie. Gedurende zijn medische carrière heeft hij uitgebreide ervaring opgedaan met hernia-, reflux- en obesitaschirurgie, evenals met geavanceerde laparoscopische en robotchirurgische toepassingen. Hij behandelt zijn patiënten met moderne methoden zoals minimaal invasieve chirurgie, laserbehandelingen, chirurgie via één incisie (Single Incision Surgery), endocriene en oncologische chirurgie. Hij spreekt naast Turks ook Engels en Arabisch.

• 2000 – 2006 Universiteit van Kocaeli, Faculteit der Geneeskunde
• 2006 – 2011 Universiteit van Istanbul (Çapa), Specialisatie Algemene Heelkunde

Wat is een epigastrische hernia?

De geschiedenis van epigastrische hernia’s neemt een belangrijke plaats in binnen het medische begrip en de behandeling van buikwandpathologieën. De eerste beschrijving werd in de dertiende eeuw gemaakt door de Franse arts Arnaud de Villeneuve, die opmerkte dat epigastrische hernia’s het gevolg zijn van een zwakte in de linea alba en de belangrijkste klinische bevindingen definieerde die deze aandoening van andere hernia’s onderscheiden.

In de achttiende eeuw gaf de Franse chirurg René de Garengeot een meer gedetailleerde analyse van epigastrische hernia’s en koppelde hij de aandoening aan intra-abdominale organen. Zijn studies verbeterden het begrip van de symptomen en onderzochten de relatie met intra-abdominale pathologieën. Onderzoek uit die periode benadrukte het verband tussen hernia’s en factoren die de buikdruk verhogen.

In de negentiende eeuw groeide de klinische belangstelling voor epigastrische hernia’s en kwamen er innovaties in diagnose en behandeling. In een artikel uit 1926 in de Journal of the American Medical Association werd het belang van epigastrische hernia’s bij de diagnose van gastro-intestinale ziekten benadrukt. Het artikel merkte op dat deze hernia’s vaak over het hoofd werden gezien omdat ze reponeerbaar waren en daarom moeilijk te detecteren bij lichamelijk onderzoek.

Gedurende de twintigste eeuw werden grote vorderingen gemaakt in de chirurgische behandeling. Reparaties werden aanvankelijk met primaire hechtingen uitgevoerd, maar vanwege de hoge recidiefkans werd het gebruik van synthetische matjes aangemoedigd. Synthetische patches bleken effectief voor het versterken van de buikwand en verbeterden de uitkomsten voor de patiënt aanzienlijk. Aan het begin van de eenentwintigste eeuw maakte de ontwikkeling van laparoscopische technieken minder invasieve benaderingen mogelijk bij de behandeling van epigastrische hernia’s, die nu veel worden toegepast vanwege het korte herstel en de lage complicatieratio’s.

Tegenwoordig neemt de kennis over de mechanismen, risicofactoren en behandelmogelijkheden van epigastrische hernia’s snel toe. Complicaties zoals inklemming of strangulatie onderstrepen echter het belang van tijdige diagnose en interventie.

Wat zijn de oorzaken van een epigastrische hernia?

Een epigastrische hernia kan ontstaan door verschillende factoren die een zwakke plek in de buikwand veroorzaken. Deze factoren zijn meestal gerelateerd aan aangeboren anatomische kenmerken en leefstijl.

De linea alba is een sterke structuur gevormd door de samensmelting van de aponeurosen van de buikspieren. Aangeboren zwaktes kunnen de weerstand ervan verminderen. Tijdens de foetale periode kan onvolledige fusie van de linea alba kleine defecten veroorzaken, waardoor preperitoneaal vet naar buiten kan puilen. Zulke aangeboren zwaktes zijn meestal asymptomatisch, maar worden zichtbaar als de buikdruk stijgt.

Omstandigheden die de buikdruk verhogen zijn de meest voorkomende oorzaken van een epigastrische hernia. Obesitas, zwangerschap, chronisch hoesten en zwaar tillen zorgen voor overmatige belasting van de buikwand. Bij obesitas en zwangerschap stijgt de buikdruk continu, terwijl bij tillen of persen plotselinge, intense stijgingen optreden.

Met het ouder worden, zorgt verlies van elasticiteit in het bindweefsel voor zwaktes in de linea alba en neemt het risico op epigastrische hernia’s bij ouderen toe. Spierverlies en minder fysieke activiteit verzwakken de buikwand verder.

Trauma of operaties aan de buik kunnen blijvende zwakke plekken creëren in de buikwand. Bij complicaties tijdens postoperatief herstel neemt het risico op het ontstaan van een hernia toe.

Bindweefselaandoeningen kunnen de weefsels verzwakken en het risico op hernia’s verhogen; het Ehlers-Danlos-syndroom is zo’n genetische ziekte. Daarnaast verzwakken roken, slechte voeding en een zittende leefstijl de buikwand en dragen ze bij aan het ontstaan van hernia’s.

Hoe vaak komt een epigastrische hernia voor?

Huidige gegevens over de prevalentie van epigastrische hernia’s in de algemene bevolking zijn beperkt. Een grote nationale studie uit Denemarken biedt echter waardevolle informatie. Tussen 2006 en 2010 ondergingen van 5.639.885 mensen 2.412 personen een operatie voor een epigastrische hernia, wat overeenkomt met een prevalentie van ongeveer 0,043 procent. De studie toonde aan dat de prevalentie piekte bij vrouwen tussen 41 en 50 jaar (0,09 procent) en bij mannen tussen 51 en 70 jaar (0,06 procent).

Hoewel epigastrische hernia’s zeldzamer zijn bij kinderen, verdienen ze ook daar aandacht. Een overzicht uit Missouri meldde dat slechts vier procent van de kinderhernia’s epigastrisch was. De meeste pediatrische gevallen betreffen alleen preperitoneaal vet, en meer dan een derde is symptomatisch.

Demografische gegevens tonen een duidelijk verband met leeftijd en geslacht. Epigastrische hernia’s worden vaker bij volwassenen vastgesteld, vooral bij vrouwen van middelbare leeftijd en oudere mannen. Bij kinderen wordt de diagnose meestal rond de leeftijd van vier jaar gesteld en is er een lichte meerderheid voor meisjes.

Hoe ontstaat een epigastrische hernia?

Het ontstaan van een epigastrische hernia begint meestal met structurele zwakte in de buikwand in combinatie met verhoogde buikdruk. De linea alba is een vezelachtige structuur die over de middellijn van de buikwand loopt en natuurlijke openingen bevat waardoor vaten lopen. Als de druk stijgt, kunnen deze openingen aanleiding geven tot het ontstaan van een hernia.

Een epigastrische hernia begint doorgaans met preperitoneaal vet dat door een klein defect in de linea alba naar buiten puilt. Deze vroege fase blijft vaak onopgemerkt, omdat de hernia in het begin pijnloos en asymptomatisch is. Echter, omstandigheden die de buikdruk verhogen – zoals zwaar tillen, chronisch hoesten, zwangerschap of obstipatie – kunnen het defect vergroten. Als het defect breder wordt, kunnen het omentum, de dunne darm of andere buikinhoud naar buiten treden.

De symptomen worden duidelijker naarmate de hernia vordert. Patiënten beschrijven meestal pijn en gevoeligheid in het bovenste deel van de buik en een zwelling die tijdens lichamelijke activiteiten zichtbaarder wordt. Afhankelijk van de grootte van de hernia en het soort inhoud kan het ongemak toenemen en de levenskwaliteit beïnvloeden.

Zonder behandeling kan een epigastrische hernia tot complicaties leiden. Inklemming of strangulatie van de inhoud kan ernstige problemen veroorzaken. Deze complicaties presenteren zich met hevige pijn, roodheid en gevoeligheid in de buikstreek en vereisen spoedoperatie.

Het verloop van een epigastrische hernia varieert van het beginstadium tot complicaties, afhankelijk van veel factoren, maar vroege diagnose en behandeling zijn cruciaal om ernstige gevolgen te voorkomen.

Wat zijn de symptomen van een epigastrische hernia?

Een epigastrische hernia kan geen duidelijke klachten geven, maar in sommige gevallen zich uiten met ongemak. Asymptomatische gevallen worden vaak toevallig ontdekt bij onderzoek of beeldvorming om andere redenen. Cadaveronderzoek geeft een frequentie van 0,5 tot 10 procent, wat erop wijst dat veel gevallen onopgemerkt blijven.

Gelokaliseerde pijn en ongemak zijn de meest voorkomende symptomen bij klachten. De pijn wordt meestal gevoeld in de bovenste middellijn van de buik en kan toenemen bij handelingen die de buikdruk verhogen, zoals tillen, hoesten of persen. De pijn wordt als scherp of brandend beschreven en kan ernstiger zijn dan verwacht omdat vetweefsel bekneld raakt in een klein defect.

Een zichtbare of voelbare zwelling is een ander opvallend kenmerk. De zwelling is duidelijker bij staan of aanspannen van de buikspieren en verdwijnt bij liggen of ontspannen. De grootte hangt af van de breedte van het defect en de betrokken weefsels.

Gevoeligheid en roodheid kunnen optreden door druk op of ontsteking van de hernia-inhoud en kunnen wijzen op een ernstiger situatie.

Hoewel zeldzamer, kunnen ernstige klachten door complicaties een serieus risico vormen. Ingeklemde hernia kan leiden tot pijnlijke situaties en weefselschade, terwijl strangulatie, waarbij de bloedcirculatie wordt aangetast, spoedoperatie vereist. Dit presenteert zich met plotselinge heftige pijn, misselijkheid, braken en koorts.

Bij kinderen presenteert een epigastrische hernia zich meestal als een zwelling in de buik. Voor kleinere defecten is echografie een effectieve diagnostische methode.

Hoe wordt een epigastrische hernia vastgesteld?

Diagnose van een epigastrische hernia omvat een zorgvuldige klinische beoordeling en waar nodig geavanceerde beeldvorming. Eerst wordt een gedetailleerde anamnese afgenomen en worden klachten besproken. Patiënten klagen vaak over een zwelling die ze voelen of zien in het bovenste deel van de buik. Dit wordt duidelijker bij bewegingen die de buikdruk verhogen, zoals hoesten of persen. Ook pijn en gevoeligheid kunnen voorkomen.

Lichamelijk onderzoek is fundamenteel. De patiënt wordt zowel staand als liggend onderzocht. De epigastrische regio wordt zorgvuldig gepalpeerd en de patiënt wordt gevraagd te persen of te hoesten, waardoor de hernia duidelijker wordt. Tijdens het onderzoek wordt beoordeeld of de hernia makkelijk terug te duwen is of juist ingeklemd is.

Als lichamelijk onderzoek onvoldoende is of er worden complicaties vermoed, worden beeldvormende technieken toegepast.

• Echografie wordt veel gebruikt om epigastrische hernia te diagnosticeren. Hierbij worden hoogfrequente geluidsgolven gebruikt om informatie te verkrijgen over de locatie, grootte en inhoud van de hernia en dit is effectief bij kleine hernia’s.
• CT-scan wordt gebruikt bij complexere hernia’s of als er organen bij betrokken zijn. Het geeft dwarsdoorsneden met details van de anatomie en mogelijke complicaties zoals strangulatie of obstructie.
• MRI is superieur voor gedetailleerd onderzoek van zachte weefsels en biedt essentiële informatie bij chirurgische planning.

Hoe wordt een epigastrische hernia behandeld?

De belangrijkste behandeling van een epigastrische hernia is chirurgisch herstel. De keuze van de methode hangt af van de grootte van de hernia, de algemene gezondheid van de patiënt en de ervaring van de chirurg. Open herniaherstel is een klassieke methode die directe toegang tot de breuk biedt. Het defect in de buikwand wordt gesloten met hechtingen en meestal wordt een synthetisch matje geplaatst om het recidiefrisico te verkleinen. Omdat een grotere incisie nodig is, kan het herstel langer duren.

Laparoscopisch herstel is een moderne, minimaal invasieve methode. Een camera en instrumenten worden via kleine incisies in de buik gebracht. Voordelen zijn minder pijn na de operatie, snel herstel en kort ziekenhuisverblijf. Het vereist echter algehele anesthesie en meer chirurgische expertise.

Robot-geassisteerde herstel, een geavanceerde optie, gebruikt robotsystemen om de precisie van de laparoscopische techniek te verhogen en kan bij complexe gevallen worden gekozen. De kosten zijn echter hoog en het is niet overal beschikbaar.

Bij de technieken met matplaatsing is de sublay (retromusculaire) methode het meest gebruikt, vanwege het lage recidiefrisico en minimale matgerelateerde complicaties. De positie van het matje wordt bepaald op basis van de anatomie van de hernia en de voorkeur van de chirurg.

Wat zijn de complicaties van een epigastrische hernia?

Een onbehandelde epigastrische hernia kan leiden tot ernstige, potentieel levensbedreigende complicaties, zoals inklemming, strangulatie, chronische pijn, gastro-intestinale klachten en neuropsychiatrische effecten. Elk van deze kan de gezondheid in verschillende mate beïnvloeden en de levenskwaliteit sterk verminderen.

Inklemming betekent dat de inhoud van de hernia niet meer terug te duwen is in de buik. Dit veroorzaakt vaak een darmobstructie en gaat gepaard met misselijkheid, braken en buikpijn. Strangulatie, een ernstigere complicatie, ontstaat wanneer de bloedtoevoer naar de inhoud wordt afgesneden, wat leidt tot weefselafsterving en systemische problemen zoals sepsis die spoedoperatie vereisen.

Zonder acute complicaties kunnen onbehandelde hernia’s nog steeds chronische pijn en ongemak veroorzaken, vooral bij activiteiten die de buikdruk verhogen—tillen, hoesten of bukken. Sommige patiënten krijgen last van dyspepsie, obstipatie of braken, wat het dagelijks leven negatief beïnvloedt.

Zelden kan een epigastrische hernia tot neuropsychiatrische klachten leiden. Aanhoudend ongemak kan leiden tot neurasthenie, depressie en zenuwklachten.

Wanneer kan een epigastrische hernia worden behandeld?

Het tijdstip van behandeling van een epigastrische hernia hangt af van de aanwezigheid van symptomen, de grootte van de breuk en het risico op complicaties. Symptomatische hernia’s vormen de duidelijkste indicatie voor chirurgisch herstel. Deze patiënten kunnen een duidelijke daling in levenskwaliteit ervaren door plaatselijke pijn of gevoeligheid die erger wordt bij lichamelijke activiteit. Symptomatische hernia’s zijn ook gevoeliger voor inklemming en strangulatie, wat levensbedreigend is. Electieve chirurgie is dus essentieel om ernstige gevolgen te voorkomen.

Voor asymptomatische hernia’s zijn behandelbeslissingen complexer. Afwachten kan een optie zijn, omdat het risico op acute complicaties laag is, maar patiënten moeten worden geïnformeerd over mogelijke progressie of complicaties. Chirurgie kan overwogen worden bij klachten of groei van de hernia; regelmatige follow-up is essentieel.

De grootte van de hernia en de kenmerken van het defect bepalen mede de planning. Kleine defecten kunnen meestal met primaire hechtingen worden behandeld, terwijl bij defecten groter dan één centimeter een matje wordt aanbevolen om recidief te voorkomen. Richtsnoeren van Europese en Amerikaanse hernia-verenigingen laten zien dat een matje de duurzaamheid van herstel bij grotere defecten vergroot.

Ook patiëntgebonden factoren moeten worden meegenomen. Comorbiditeiten zoals obesitas, diabetes of hart- en longaandoeningen beïnvloeden zowel herniacomlicaties als chirurgische uitkomsten. Optimalisatie van de algehele gezondheid vóór de operatie is belangrijk. Activiteiten die de buikdruk verhogen, kunnen klachten verergeren en de noodzaak tot chirurgie bespoedigen.

Wanneer kan een epigastrische hernia niet behandeld worden?

Bij de planning van de behandeling worden factoren meegenomen die de algemene gezondheid en het operatierisico bepalen, maar bepaalde omstandigheden kunnen vereisen dat een operatie wordt uitgesteld of gecontra-indiceerd is. Deze situaties worden ingedeeld in absolute en relatieve contra-indicaties.

• Absolute contra-indicaties:

Handmatige repositie is absoluut af te raden bij een gestranguleerde of ingeklemde hernia, omdat het terugplaatsen van weefsel met een slechte doorbloeding kan leiden tot necrose en ernstige infectie of sepsis. Zulke gevallen vereisen directe operatie. Daarnaast mag er geen operatie worden uitgevoerd zolang een actieve infectie in de buikregio niet volledig is behandeld, omdat infectie wondgenezing belemmert en het complicatierisico vergroot.

• Relatieve contra-indicaties:

Bij patiënten met systemische ziekten—gevorderde levercirrose, uitgezaaide kanker of ernstige hart- en longaandoeningen—moet chirurgie zorgvuldig worden overwogen. Als de levensverwachting kort is, wegen de voordelen van de operatie mogelijk niet op tegen de risico’s. Obesitas (BMI > 30) verhoogt wondcomplicaties en recidiefrisico; soms wordt een operatie uitgesteld tot gewichtsverlies is bereikt. Ongecontroleerde diabetes belemmert wondgenezing; het is belangrijk dat de bloedglucose vooraf in balans is. Ook roken beïnvloedt het herstel en het postoperatieve verloop nadelig, stoppen wordt dus aanbevolen. Ophoping van buikvocht (ascites) verhoogt de buikdruk en kan tot recidief leiden; dit moet worden behandeld. Chirurgisch herstel wordt bij zwangerschap meestal uitgesteld tot na de bevalling, tenzij een spoedindicatie bestaat.

Wat is het herstel na een epigastrische hernia-operatie?

Het herstel na een epigastrische hernia-operatie varieert naar gelang het type operatie, de algehele gezondheid van de patiënt en het toegepaste behandelprotocol. Belangrijke aandachtspunten zijn pijnbestrijding, wondverzorging, lichamelijke activiteit, voeding en regelmatige controle.

Ongemak in het operatiegebied is normaal in de eerste dagen na de operatie. Goede pijnbestrijding is cruciaal voor een snel herstel. Meestal wordt gebruik gemaakt van NSAID’s; opioïden alleen bij hevige pijn en voor korte duur. Het Enhanced Recovery After Surgery-protocol adviseert multimodale pijnbestrijding om het gebruik van opioïden en bijwerkingen te beperken.

Goede wondverzorging vermindert het infectierisico en ondersteunt genezing. Houd het operatiegebied de eerste 24 tot 48 uur schoon en droog. Daarna kan het gebied voorzichtig worden gereinigd. Let goed op tekenen van infectie—roodheid, zwelling, warmte, afscheiding. Bij gebruik van een matje moet de wondverzorging extra zorgvuldig gebeuren.

Vroege mobilisatie bevordert de circulatie en vermindert het risico op complicaties. Zwaar tillen en intensieve lichamelijke activiteiten moeten vier tot zes weken worden vermeden. Normale activiteiten kunnen geleidelijk onder medisch toezicht worden hervat.

Na de operatie wordt een licht dieet aangeraden, dat naar behoefte kan worden uitgebreid. Voldoende vocht en vezelrijke voeding voorkomen obstipatie. Indien nodig kunnen laxeermiddelen worden gebruikt.

Controleonderzoek en monitoring van complicaties: Geplande controles zijn essentieel om het herstel te volgen en complicaties tijdig te herkennen. Mogelijke complicaties zoals recidief, chronische pijn en infectie worden tijdens deze bezoeken beoordeeld. Naleving van medisch advies is de basis van een succesvol herstel.

Veelgestelde vragen

Inguinale hernia-operatie

Dr. Ahmet Bekin » Liesbreuk » Inguinale hernia-operatie Liesbreukoperatie in Turkije is een toonaangevende keuze [...]

07
sep

Verschillen tussen open en gesloten inguinale hernia-operatie

There are three different kinds of inguinal hernias, each of which is caused by a [...]

30
okt