Reflux

Reflux betekent letterlijk “terugvloeiing”. In het lichaam kan reflux op veel verschillende plaatsen voorkomen en elke soort heeft zijn eigen oorzaak. Gastro-oesofageale reflux is het terugstromen van maaginhoud naar de slokdarm. Dit gebeurt wanneer er reflux optreedt op het punt waar de slokdarm de maag binnenkomt. Reflux kan door veel verschillende factoren ontstaan. Zelfs pasgeboren baby’s hebben een natuurlijke (fysiologische) reflux omdat hun spieren nog niet goed werken. Op zich is reflux niet belangrijk. Wat bij reflux omhoog komt, is echter wel belangrijk. De inhoud van de maag is zuur, dus bij reflux wordt het onderste deel van de slokdarm aan zuur blootgesteld. Normaal maagweefsel kan goed tegen zuur, maar het slokdarmweefsel is daar juist heel gevoelig voor en raakt snel geïrriteerd. Wanneer het onderste deel van de slokdarm langdurig wordt blootgesteld aan zuur door chronische reflux, kan dit ernstige irritatie veroorzaken en het risico op de ziekte van Barrett en kanker van het onderste deel van de slokdarm verhogen.

Hoe wordt reflux vastgesteld?

Endoscopie is de beste manier om reflux vast te stellen. Tijdens een endoscopie wordt vaak gekeken naar de klep tussen de slokdarm en de maag. We kunnen zien dat de maag groter wordt doordat er te weinig ruimte is in het hiatusgebied en de maag van de buikholte naar de borstholte verplaatst. Op een röntgenfoto van de borstkas of thorax-CT kan dit soms toevallig worden gezien. Maar voor een definitieve diagnose is een endoscopie nodig. Als er tijdens de endoscopie een hernia wordt vastgesteld, helpt 24-uurs pH-monitoring om de diagnose te verduidelijken.

Wat zijn de symptomen van reflux?

Bittersmaak in de mond
Brandend gevoel in de maag
Misselijkheid
Slechte adem
Boeren
Droge hoest
Astma-aanvallen
Benauwdheid
Brandend gevoel op de borst
Heesheid

Waardoor wordt reflux veroorzaakt?

Als we reflux eenvoudig willen uitleggen, gebeurt het wanneer het mechanisme dat de klep maar één kant op laat openen, niet goed werkt en vloeistof in beide richtingen laat stromen. Maar deze verandering hoeft niet altijd door een storing te komen.

Reflux kan soms worden veroorzaakt door wat we eten. Voedingsmiddelen zoals gefrituurd voedsel, vette maaltijden, melk en andere zuivelproducten kunnen de sluitspier verslappen en reflux veroorzaken, zelfs bij mensen die niet ziek zijn.
Ook cafeïnehoudende dranken zoals koffie, cola en energiedranken die de maagzuurproductie verhogen, evenals alcohol en gekruid eten, kunnen reflux uitlokken zonder dat je ziek bent.
Vooral het eten van bovengenoemd voedsel laat op de avond en daarna direct naar bed gaan, kan reflux veroorzaken.
Overgewicht verhoogt het risico op reflux.
Bepaalde pijnstillers en bloeddrukmedicatie kunnen reflux verergeren.
Een breuk (hiatale hernia) kan reflux veroorzaken door genetica, vaak aankomen, grote happen doorslikken zonder goed te kauwen, of het gewend zijn grote porties ineens te eten. Als reflux door deze oorzaak ontstaat, is een operatie de enige oplossing. Alle andere oorzaken kunnen worden aangepakt door je voeding en levensstijl aan te passen.

Wie krijgt reflux?

Hoewel de mate van reflux varieert afhankelijk van eetgewoonten en genetische aanleg, krijgt gemiddeld ongeveer 40% van de mensen ermee te maken.

Twee op de tien mensen zoeken een behandeling voor reflux.
Hoewel het op elke leeftijd kan voorkomen, komt het het meest voor tussen de 35 en 45 jaar.
Bij sommige baby’s komt het door hun lichaamssamenstelling voor. Het verdwijnt meestal vanzelf tegen de leeftijd van 4 jaar.
Het komt vaker voor bij mensen met overgewicht.
Mensen die vaak aankomen en afvallen, hebben er meer kans op.
Stress veroorzaakt geen reflux, maar mensen die gestrest zijn, ervaren de symptomen sterker.
Het komt vaker voor bij mensen met een genetische aanleg.

Wat kan er gebeuren als reflux niet wordt behandeld?

De normale maagwand kan zuur goed verdragen, maar het slijmvlies van de slokdarm is erg gevoelig voor zuur. Daarom kan langdurig contact van zuur uit de maag met de slokdarm bij reflux ernstige irritatie veroorzaken en op termijn tot ernstige problemen leiden.

Langdurige irritatie van de slokdarm kan het slikken bemoeilijken, vooral van vast voedsel, omdat de beweging die voedsel door de slokdarm duwt, minder goed werkt.

Bovendien kan bij langdurige irritatie het uiteinde van de slokdarm ontstoken en vernauwd raken, waardoor het slikken van vast voedsel onmogelijk wordt.

Omdat langdurige zuurbelasting de structuur van de slokdarm verandert, krijgt ongeveer 5% van de mensen met vergevorderde GERD kanker aan het uiteinde van de slokdarm.

Hoe wordt reflux behandeld?

Voor een juiste behandeling van reflux moet de oorzaak worden gevonden. Anders is het een ziekte die makkelijk verkeerd kan worden behandeld. We kunnen de behandeling onderverdelen in twee hoofdgroepen.

Niet-chirurgische behandelingen:

Levensstijlveranderingen

Een van de meest voorkomende oorzaken van reflux is verkeerd eten. Mensen met reflux moeten daarom gefrituurd, vet, gekruid eten, melk en zuivelproducten, koffie en andere cafeïnehoudende dranken, alcohol en sigaretten vermijden. Ook moet het eetpatroon aangepast worden, met name ’s avonds laat eten en direct daarna naar bed gaan vermijden. Als er geen onderliggend probleem is, zoals een maagbreuk, wordt reflux meestal behandeld met regelmatige lichaamsbeweging en gewichtsverlies.

Medicatie

Vooral bij mensen met een teveel aan maagzuur kan reflux worden behandeld met medicijnen die de maag beschermen en maagzuur neutraliseren, naast aanpassingen in levensstijl.

Chirurgische behandelingen:

Endoscopische methoden:

Hoewel er niet-chirurgische behandelingen zijn, zoals hechten met een endoscoop, schuim inspuiten op het klepgebied of radiofrequentie, zijn de slagingspercentages hiervan laag en zijn ze nog niet volledig geaccepteerd als behandelingsoptie. Er worden nog steeds experimenten uitgevoerd om deze methoden te verbeteren.

Laparoscopische methoden:

Dit is de beste behandeling bij zuurtereflux die wordt veroorzaakt door een breuk in de maag. Er zijn twee hoofdmethoden:

Klassieke laparoscopische methode: Hierbij worden meestal 5 kleine sneetjes gemaakt in de buik van de patiënt.
Littekeloze laparoscopische methode: Bij deze methode wordt één enkele incisie via de navel van de patiënt gemaakt, zodat er geen zichtbare littekens zijn. Het verschil met traditionele laparoscopie is dat deze methode via één sneetje gebeurt en geen litteken op de buik achterlaat.